|
Nie dotykaj! Instalacja, performance 21 sierpnia - 6 września 2008 roku
Monika Skierś, studentka V roku warszawskiej ASP, w pracowni multimediów prof. W. Jędrzejca. Zajmuje się fotografią, malarstwem, performance, tworzy instalacje oraz prace video. Prowadzi również akcje społeczne dla dzieci wolskich (Dzieci z warszawskich podwórek (2006), Kino Podwórkowe (2007), Objazdowe Kino Podwórkowe na Woli (2008)). Co jest po drugiej stronie lustra? Jakie doświadczenia zapełniają szafy umysłów i jakie osobistości kryją się w ich mrocznych zakamarkach? Twórczość Moniki Skierś mierzy się z tymi pytaniami, które nicują rzeczywistość w jej aspektach najbardziej aktualnych i niepokojących zarazem, związanych z pośpiechem, fragmentacją świata i depersonalizacją artysty. Nagość w twórczości Skierś wykracza poza indywidualny biogram modela i rozciąga się na pokolenia przeszłe i przyszłe, na kody DNA rysujące linie ciał i na historie osobiste zanurzone w przypadkowości, która z chwilą dokonanego wyboru staje się koniecznością. Co ważnego jest w szafie, w którą spoglądają rozebrane do naga modelki złączone wspólną karmą? Co zdradzieckiego jest w naszym powierzchownym patrzeniu, które godzi się na wyrywkowość elementów, którym odebrano tożsamość i które skazano na kompatybilność, powtarzalność, wymienność? Artystka odpowada na te pytania a rebour, poprzez wciągnięcie widza w osobiste doświadczanie "modelu do składania", w którym jedynym wzorem dającym się zsyntetyzować z bliskich emocjonalnie kawałków jest chimera powstała ze skrzyżowania osoby teraźniejszej z własną projekcją - istota z zagubioną tożsamością, rozpięta nie w swoim czasie i nie w swojej przestrzeni. Chimeryczno-feministyczne motywy odnajdujemy w jednej z najnowszych prac artystki, zatytułowanej "Elementy". Widzowie mogą tu uczestniczyć w implantacji fragmentów obrazów przedstawiających nagie kobiety (artystka i jej córka) - jakby w nadziei, że zrodzony drogą tej wymiany żeński homunkulus ujawni własną, niepowtarzalną duszę. Warunkiem homunkulusa jest jednak tożsamościowa dezintegracja składających się nań postaci. Widz orientuje się, że - jakkolwiek bliskie wewnętrznie - elementy odrębnych osobowości nie dają się połączyć w spójną i przekonującą całość. Sens i spójność leżą być może po drugiej stronie drzwiczek szafy - tej niewidocznej dla widza, w którą zapatrzone są nagie postaci. Póki co ich atrybuty człowieczeństwa są jednak wciśnięte między półki szafy i zatrzaśnięte na głucho. W jej pracach wyczuwa się mocną więź z kobiecą tożsamością. Monika Skierś reprezentuje feminizm skoncentrowany na własnym doświadczeniu, problemach i obsesjach. Jej prace są zapisem życia i wynikiem obserwacji. W swj twórczości ujmuje elementy własnej egzystencji i podnosi je do rangi uniwersalnego przekazu.
"Nie dotykaj!", Odsłona I, Instalacja, Praca jest konstatacją dotyku, wtargnięciem innego w obszar osobistego sacrum kobiety. Jest to pewnego rodzaju anegdota ukazująca przemianę, jaka zachodzi w psychice współczesnej kobiety. Uświadomienie sobie/innym zanikania właściwych kobiecie wartości. Zatrzymanie się i myśl, że znika coś, co jest częścią naszej tożsamości. Trochę boję się użyć stwierdzenia, ale z przymrużeniem oka, można powiedzieć, że praca jest przestrogą przed maskulinizacją kobiet. Trzy szafy. Każda z szaf stanowi kolejny etap "opowieści". W pierwszej z nich znajdują się trzy kobiety ubrane w halki. Szafa posiada drzwi. Każda z przegród szafy jest ich miejscem prywatnym, miejscem, które stanowi schronienie dla ich dusz, wartości, dla ich tożsamości. Halka skrywa kompromis, wstyd, cierpienie, płacz, złość. Skrywa dotyk i reakcję na dotyk. Druga szafa stanowi etap, w którym nasępuje "odarcie", "wydarcie", "śmierć", a wyrazem tego jest nagość kobiet, która w tym przypadku ma wymiar symboliczny. W ostatniej szafie pustka i nicość, w której odnajdujemy element świadczący tylko o obecności kobiety - perły. Symbolika perły ma wiele znaczeń. Perła jest kwintesencją światła i kobiecości. Sposób jej powstawania sprawił, iż stała się symbolem tego, że zranienie i ból mogą doprowadzić do dojrzałości i mądrości życiowej. Ze względu na swój kształt stała się symbolem doskonałości, a także jako symbol Boga jest wyrazem najwyższej świadomości i absolutnej mądrośc. W legendach opowiadano, że pierwsze perły były łzami aniołów. Pracę można porównać do sekwencji filmowej, w której jedna klatka-szafa odpowiada jednemu etapowi życia. Opowiada o cyklu kobiety, cyklu delikatności wystawionej na autopróbę. Wybrane wystawy: |
