Usługa języka migowego
A A A

Estetyka dostępności

 

Na zdjęciu widać fragment sali. W pierwszym planie widzimy białe nieregularne formy przestrzenne, przypominające fotele. Po lewej na ścianie znajdują się dwa obrazy: jeden to białe koło o nieregularnym kształcie umieszczone na czarnym tle, drugi to nieregularna forma koła z czarnym pionowym śladem. W głębi sali widać następne dwa obrazy.

Edyta Kowalewska, z cyklu “Jak poradzić sobie z nadmiarem” (na ścianach)
Mateusz Pęk “Szezlong” i “Zestaw wypoczynkowy” z cyklu “Recycled Empire”

 

Na ścianach są powieszone 3 lightboxy przedstawiające jasne organiczne formy na ciemnym tle. W pierwszym planie na ciemnym blacie znajduje się kilkanaście pomalowanych na czarno form przypominających walce.

Marek  Rogulski “Informacja, której nigdy nie poznasz” (w pierwszym planie)
Mateusz Pęk “Nokturn”, lightbox

 

Zdjęcie przedstawia salę wystawową. W pierwszym planie po prawej widać dużą okrągłą metalową kulę o nieregularnej powierzchni z otworem w środku. W głębi zwisa z sufitu czarna wstęga materiału, która wpada do okrągłego obiektu o powierzchni przypominającej kratery księżyca. Obok z lewej strony leży na podłodze czarna wstęga.

Marek Rogulski “Garnek z pokrywką” (po prawej),
w głębi “Aprioryzm, natywizm i doświadczenie (mieszacz)”

 

Na zdjęciu widać grupę widzów stojących pod ścianami. W środku, przed dużą okrągłą formą o powierzchni przypominającej kratery księżyca stoi artysta. Jest ubrany w obcisły strój w panterkę, na nogach ma białe szpilki. Macha czarną „flagą” z białym napisem.

Marek Rogulski podczas performance

 

Zdjęcie przedstawia artystów stojących na tle ściany. Od lewej stoją: mężczyzna ubrany w obcisły strój w panterkę w czerwonych kozakach na szpilkach, mężczyzna z brodą w szaroniebieskim ubraniu z kudłatym pieskiem na ręku, młoda kobieta ubrana w beżową bluzę i brązowe spodnie oraz mężczyzna w ciemnych spodniach i czarnym swetrze. Z tyłu po prawej wisi czarno-biały obraz.

Od lewej: Marek Rogulski, Ryszard Ługowski, Edyta Kowalewska, Mateusz Pęk

 

Estetyka dostępności to wystawa trójki artystów związanych ze środowiskiem gdańskim. Nie bez wpływu na twórczość Marka Rogulskiego, Mateusza Pęka a pośrednio Edyty Kowalewskiej, pozostawała osobowość prof. Witosława Czerwonki, wybitnego pedagoga gdańskiej akademii.Pojęcie estetyki w ostatnich dekadach zdaje się w odwrocie – wcześniej zostało gruntownie zrewidowane przez XX-wieczne awangardy. Można zaryzykować stwierdzenie, że ostatnie lata globalnego kryzysu, przedefiniowały również relacyjny model estetyczny proponowany przez zachodnich teoretyków. Regres zaufania społecznego i ekonomicznego skłania artystę do ponownego przemyślenia podstawowych kategorii dostępności dzieła sztuki w jego instytucjonalnej, materialnej a co za tym idzie estetycznej formie.Estetyka dostępności stawia pytanie o możliwości zaistnienia dzieła sztuki. Dostępność rozumiana jest tutaj jako proces, który przeprowadza dzieło sztuki przez kolejne fazy negocjacji. Mają one swój początek w układach towarzysko-artystycznych, następnie międzyinstytucjonalnych. Finalnie dzieło udostępnione w warunkach galeryjnych podlega publicznej ocenie, co bywa przepustką do jego dalszego obiegu artystycznego.Kolejne poziomy adoptowania się, a co za tym idzie kształtowania się artefaktu, nie wykluczają jego autonomiczności, niezależnie od tego, czy jest on inspirowany formą abstrakcyjną, jak w przypadku malarstwa Edyty Kowalewskiej, czy dizajnerskim funkcjonalizmem obecnym w instalacjach Matusza Pęka. Tę tożsamość zachowują również performensy Marka Rogulskiego łączące m.in. sztukę archaiczną z cybernetyczną, chyba najdobitniej udowadniając, że estetyka jest modelem ewolucyjnym, ulegającym dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości.

Marek Rogulus Rogulski (ur. 1967). W roku 1983 zrealizował pierwsze udokumentowane działania w przestrzeni publicznej. W roku 1986 założyciel grupy muzycznej Terra Nostra. W 1989 członek grupy artystycznej Pampers Maxi, a w kolejnych latach: Ziemia Mindel Wurm, Tysiąc Najjaśniejszych Słońc, OBPW oraz licznych formacji muzycznych (aktualnie współczesna muzyka improwizowana – supramolecular music / TNS Records RXS).
W latach 1990–1992 był wiceprzewodniczącym Stowarzyszenia Klub Inicjatyw Społecznych – Galerii C 14; Współpracował wówczas z Tot Art-em i Galerią Wyspa. Od roku 1992 prowadzi fundację TNS, w oparciu o którą powoływał różne miejsca sztuki i galerie (m.in. galerię Auto da fe, Spichrz 7, Spiż 7, ICS, MuesseuM). W latach 1992–1994 był wiceprezesem fundacji Otwarte Atelier w dawnej Łaźni Miejskiej. Od roku 2017 prowadzi i jest autorem koncepcji programowej Instytutu Cybernetyki Sztuki i MuesseuM w Gdańsku Osowie (Wielki Zderzacz ArtHadronów – relacyjna struktura trzech różnego typu instytucji sztuki). W roku 2019 obronił rozprawę doktorską w dziedzinie sztuki, pt: „Ślady pamięciowe w dochodzeniu do koncepcji dzieła artystycznego poprzez pracę z modelem kulturowym.” Wypracował szereg pojęć, które stosuje w odniesieniu do problematyki sztuki współczesnej: Poza Postmodernizm, Bańka świadomości, Ultra-Tao, Nowy Totalizm, Steerage, Epihumanistyka. Od roku 1999 realizuje projekt „Poza Postmodernizm” oraz szereg projektów o charakterze uzupełniającym: od 2010 – projekt Producenci kontekstów w obliczu przemian (modele opisu świata sztuki); od 2012 – projekt Virtual; od 2015 – projekt Engram i struktura dyssypatywna; od 2017 – projekt Kultura jako układ współrzędnych.

Mateusz Pęk (ur. w 1978). Studiował na ASP w Gdańsku oraz w Instytucie Sztuk Wizualnych w Orleanie. W 2019 roku uzyskał tytuł doktora sztuki, obecnie zatrudniony jest na stanowisku adiunkta ASP w Gdańsku. Zajmuje się instalacją oraz grafiką projektową, członek kolektywu „Znajomi znad morza”. Jego prace prezentowane były na licznych wystawach indywidualnych i zbiorowychw kraju oraz za granicą m.in. w Chinach, Francji, Anglii, Niemczech, Grecji, znajdują się w kolekcji m.in. NOMUS, Muzeum Narodowe w Gdańsku oraz Muzeum Blekinge w Karlskronie.
Pojęcia recyklingu / upcyklingu są dla artysty wytrychem, by kwestionować idee wartościowania sztuki według jej ekologicznego potencjału. W ramach tej praktyki poddawane są rewizji warunki kulturowej i artystycznej produkcji, niemogącej się obyć bez materialnego komponentu. To z niego artysta tworzy z pozoru atrakcyjne formy o zagadkowej funkcji, które dzięki segmentowej konstrukcji wywołują wrażenie powolnego rozrastania się. To „tajemne życie” rozwija się pod przykrywką estetyzacji, zdaje się jednak, że nie manifestuje ona powrotu do czystości i piękna. Magdalena Cichocka

Edyta Kowalewska (ur. w 1991). W 2016 roku ukończyła studia na Wydziale Malarstwa ASP w Gdańsku. Aktualnie pracuje jako asystentka na Wydziale Grafiki macierzystej uczelni. Laureatka Grand Prix 6. edycji konkursu „Świeża Krew”, finalistka konkursu „Promocje 2016” w Legnicy, finalistka Gdańskiego Biennale Sztuki 2018 w Gdańskiej Galerii Miejskiej, laureatka nagrody Rektora ASP we Wrocławiu podczas 13 edycji „Konkursu Gepperta”. Nominowana do głównej nagrody podczas I edycji Biennale Malarstwa „Lubelska Wiosna” w 2021 roku. W latch 2016–2022 była rezydentką Kolonii Artystów w Gdańsku. Zajmuje się malarstwem, rysunkiem oraz instalacjami przestrzennymi.

 

Estetyka dostępności – tekst Marka Rogulskiego

 

zdjęcia Ignacy Skwarcan